Przydomowa oczyszczalnia ścieków- formalności
Poniżej najważniejsze informacje dotyczące formalności, które należy dopełnić także przed rozpoczęciem prac remontowych.

Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3/d oraz zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o pojemności do 10m3 podlegają zgłoszeniu robót nie wymagających pozwolenia na budowę.

Podstawa prawna: art. 29 ust 1 pkt 3 i 3a ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414) budowa wybranych obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust 1 pkt 1. ustawy Prawo budowlane – Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414)














Przed rozpoczęciem wykonywania oczyszczalni ścieków należy dopełnić formalności, a więc dokonać zgłoszenia we właściwym urzędzie - starostwie powiatowym lub urzędzie miasta.

Zgłoszenie na budowę przydomowych czyszczalni ścieków lub szamb składa się na specjalnym formularzu, który zazwyczaj dostępny jest do pobrania na stronie interesującego nas urzędu wraz z innymi dokumentami. Należy do niego dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością i opis prac, które planujemy przeprowadzić oraz szkice lub rysunki dotyczące planowanych prac.
Zgłoszenie ważne jest przez określony czas.

Prace można rozpocząć po upływie 21 dni od zgłoszenia.
Przydomowa oczyszczalnia ścieków lub szambo bezodpływowe- odległości od elementów działki
Lokalizacja w terenie przydomowej oczyszczalni ścieków lub szamba (zbiornika bezodpływowego) wymaga zachowania minimalnych odległości od urządzeń terenowych określonych w przepisach prawnych.

Podstawa prawna:
Rozporz. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690).
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. 2017 poz. 1566 ) 

Minimalne wymagane przepisami odległości elementów przydomowej oczyszczalni ścieków lub szamba:

  • od studni wody pitnej 
    – 15 m od korpusu zbiornika (chodzi tu o wszelkie zbiorniki gromadzące 
      nieczystości ciekłe tj. zbiornik bezodpływowy tzw. szambo ekologiczne, samodzielny
      osadnik gnilny tzw. oczyszczalnia drenażowa, biologiczna przydomowa oczyszczalnia
      ścieków, separator tłuszczu itp.);
    – 30 m od systemu rozsączającego ścieki oczyszczone biologicznie do gruntu-
      odległość jest liczona od najbliższego przewodu rozsączającego;

  • od zewnętrznych drzwi i okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych (mierzone od krawędzi pokrywy i wszystkich kominków wentylacyjnych, a nie od korpusu zbiornika)
     - min. 5,0 m- w przypadku bud. w zabudowie jednor., zagrodowej, rekreacji indywid.
      oraz zbiornika o poj. do 10 m3 ;
    - min. 15,0 m- w przypadku pozostałych bud. oraz zbiornika o poj.do 10 m3 ;
    - 30,0 m- w przypadku zbiorników na nieczystości ciekłe o poj. większej niż 10 m3 lecz
      mniejszych niż 50 m3 (jest to odległość niezależna od typu budynku);
    - w przypadku zbiorników o poj. większej niż 50 m3 odległość należy przyjmować     
      zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyjętej przez Państwowego
      Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego;

  • od granicy sąsiedniej działki
    - min. 2,0 m- dla budynków jednor., zagrodowych i rekreacji indywid. oraz zbiornika o
      poj. do 10 m3;
    - min. 7,5 m- w przypadku pozostałych bud. oraz zbiornika o poj. do 10 m3
    - min. 7,5 m- w przypadku zbiorników o poj. większej niż 10 m3, a mniejszych niż 50 
      m3
      - w przypadku zbiorników o pojemności większej niż 50 m3 odległość należy
      przyjmować zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyjętej przez
      Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego;

  • od drogi (ulicy) lub ciągu pieszego
    - 10,0 m- w przypadku zbiorników o poj. większej niż 10 m3, a mniejszych niż 50 m3
        niezależne od typu budynku

  • odległości od infrastruktury technicznej
    - kable telekomunikacyjne – min 1,0 m
    - przyłącze gazowe – min 0,5 m – 3,0 m (w zależn.od daty wybudowania przyłącza)
    - kable elektryczne – min 0,8 m
    - wodociąg – min 1,5 m

Zalecenia związane z lokalizacją przydomowej oczyszczalni ścieków:

  • min. 3 m od roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym (drzewa, duże krzewy itp.).
    Korzenie roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym w bezpośredniej okolicy
    urządzenia odprowadzającego ścieki do gruntu (np. drenaż rozsączający, studnia
    chłonna itp.) będą miały bardzo duży przyrost, ponieważ ścieki oczyszczone (nawet te
    w wysokim stopniu) zawierają związki azotu i fosforu stanowiące nawóz dla roślin. 
    Spowoduje to bardzo szybką migrację korzeni w pory gruntu systemu rozsączającego,
    co wywoła jego kolmatację, a w konsekwencji spadek skuteczności odprowadzania
    ścieków oczyszczonych do gruntu oraz ryzyko podtopienia całego systemu.
    W przypadku rurowego drenażu rozsączającego, korzenie doprowadzą do uszkodzenia 
    geowłókniny chroniącej drenaż oraz skutecznie będą migrowały wewnątrz rury
    blokując otwory przeznaczone do odprowadzania ścieków.

Zapewnienie dojazdu do przydomowej oczyszczalni ścieków:

  • Lokalizując zbiornik oczyszczalni należy przewidzieć konieczność okresowego dojazdu wozu asenizacyjnego, który opróżni zbiornik- raz na 6 – 48 m-cy (w zależności od typu i modelu oczyszczalni)
  • Alternatywą dla dojazdu w bezpośrednie okolice zbiornika jest wyposażenie zbiornika w króciec ssawny ze złączem typu strażackiego, dzięki któremu pojazd asenizacyjny opróżni zbiornik bez konieczności dojazdu. Należy przy tym pamiętać aby zapewnić spadek rury ssawnej umożliwiającej spływ resztek ścieków z powrotem do zbiornika, co zabezpieczy przed powstawaniem zatorów lub rozszczelnieniem rury w wyniku działania mrozu.

Badania geotechniczne gruntu.

  • W przypadku planowania odprowadzania oczyszczonych ścieków do gruntu znajomość rodzaju gruntu w miejscu lokalizacji drenażu rozsączającego lub studni chłonnej jest kluczowym parametrem w celu określenia wielkości systemu rozsączania.
  • Zaprojektowanie i wykonanie przydomowej oczyszczalni bez właściwego rozeznania hydrogeologicznego (rodzaj gruntu, poziom wód gruntowych) może być przyczyną braku działania systemu odprowadzającego ścieki do gruntu, co w konsekwencji będzie wymagało dodatkowych nakładów finansowych i ponownego prowadzenia prac budowlanych na często zagospodarowanych już działkach. W skrajnych sytuacjach brak działania systemu rozsączającego może wystąpić już w pierwszym roku pracy oczyszczalni.

Strefa przemarzania przydomowej oczyszczalni ścieków:

  • w przypadku wykonania do oczyszczalni przyłącza w strefie przemarzania, zaleca się korzystanie z rur kanalizacyjnych o średnicy DN160 oraz minimalizację długości przyłącza.
    W sytuacji budowy dłuższego przyłącza (ponad 15 m) zaleca się zwiększenie spadku 
    rury lub jej docieplenie np. keramzytem lub otulinami styropianowymi.
  • W przypadku płytkiego posadowienia infrastruktury kanalizacyjnej oraz odprowadzania ścieków do zbiornika bezodpływowego (tzw. szambo) warto, aby zbiornik wykonany był w wersji dwupłaszczowej, który poza większą wytrzymałością charakteryzuje się również większą odpornością na działanie mrozów, dzięki zastosowaniu przestrzeni powietrznej wewnątrz konstrukcji ściany zbiornika
  • w przypadku prowadzenia rur kanalizacyjnych w strefie przemarzania istnieje duże ryzyko zbyt szybkiego wychładzania ścieków, co może doprowadzić do odkładania się
    tłuszczu wewnątrz rury i w konsekwencji powstania zatorów tłuszczowych, które w
    skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do całkowitej blokady przepływu.
    Wykonanie długiego przyłącza kanalizacyjnego lub z rury o średnicy DN110 zwiększa 
    prawdopodobieństwo powstawania takiego zatoru. Wychłodzone ścieki zmniejszają 
    również intensywność oczyszczania ścieków w procesach biologicznych.

Aspekty praktyczne
Warto wiedzieć...

Przydomowe oczyszczalnie ścieków są zestawem urządzeń połączonych rurami, których zadaniem jest odprowadzenie ściaków na terenach nieskanalizowanych (pozbawionych sieci kanalizacyjnej).
Są świetną alternatywą dla zbiorników
bezodpływowych, czyli szamb i chociaż początkowy koszt założenia jest dość duży, to koszty eksploatacyjne są znikome. Poza tym, jest to rozwiązanie ekologiczne 
Zasada działania:
Działanie przydomowej oczyszczalni ścieków polega najczęściej na dwuetapowym oczyszczaniu ścieków bytowo-gospodarczych.
  • Pierwszy etap to wstępne mechaniczno-biologiczne oczyszczanie np. w osadniku gnilnym, które zachodzi przy udziale bakterii beztlenowych i grawitacyjnego oddzielania cząstek. W wyniku opadania cząstek o większej gęstości (sedmentacja) tworzy się osad. Ulega on fermentacji, w czasie której zanieczyszczenia rozkładane są na subst. rozpuszczalne i nierozpuszczalne, subst. mineralne. W wyniku flotacji cząstki lżejsze wynoszone są na powierzchnię zwierciadła cieczy.
  • Drugi etap to biologiczne oczyszczalnie ścieków.

Oczyszczone w przydomowej oczyszczalni ścieki bytowo-gospodarcze mogą zostać odprowadzone do stawu, jeziora, rowu melioracyjnego lub gruntu (studnia chłonna, drenaż, pakiety rozsączające). W przypadku odprowadzania oczyszczonych ścieków do gruntu najlepszym odbiornikiem jest piasek drobno-, grubo- i średnioziarnisty.


Lista dokumentów, które najczęściej należy dołączyć do zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków:
  • Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (umieszczony na stronie urzędu)
  • Szkic usytuowania obiektu budowlanego (tj. przyłącza kanalizacyjnego oraz zbiornika bezodpływowego lub zbiornika oczyszczalni wraz z odprowadzeniem ścieku oczyszczonego do środowiska) na kopii mapy zasadniczej (opiniodawczej) wraz z opisem technicznym instalacji.                                                        Często jest wymagane aby powyższe opracowanie wykonane było przez projektanta z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentyl., gazowych, wod. i kanalizacyjnych.
  • Badania geotechniczne z uwzględnieniem najwyższego poziomu występujących wód gruntowych
  • Decyzję o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
  • Pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urzadzenia wodnego
  • Deklarację właściwości użytkowych (przydomowa oczyszczalnia ścieków) lub krajową deklarację właściwości użytkowych (szambo – zbiornik bezodpływowy)

UWAGA!
Od 1 stycznia 2018r. przepisy nałożyły obowiązek
uzyskania pozwolenia wodnego
na wykonanie urządzenia wodnego odprowadzającego ścieki do ziemi, bez względu na ich ilość. Oznacza to, że po tym terminie na budowę drenażu
rozsączającego, studni chłonnej,
a także każdej innej formy
odprowadzania ścieków do gruntu (bez względu na rodzaj budynku oraz ilość odprowadzanych ścieków) konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego.

Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy złożyć do nadzoru wodnego właściwego ze względu na lokalizację inwestycji, który przekaże go do właściwego organu wydającego pozwolenie wodnoprawne- Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Do wniosku o pozwolenie wodnoprawne należy dołączyć:
  • Operat wodnoprawny, czyli dokument sporządzany w formie graficznej i opisowej zawierający szczegółowe zagadnienia związane z planowaną inwestycją. Sporządzenie operatu nie wymaga żadnych uprawnień – trzeba jedynie posiadać odpowiednią wiedzę w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz posiadać wymagane informacje na temat danej inwestycji (m.in. schemat technologiczny z określeniem składu ścieków i bilansem masowym zanieczyszczeń, max godzinowa, śr. dobowa oraz max roczna wielkość zrzutu ścieków itp.). Obecnie wymaga się dołączenia kopii operatu wodnoprawnego na nośniku elektronicznym;
  • Opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku niezawierającym określeń specjalistycznych;
  • Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku decyzję o warunkach zabudowy;
  • Projekt zgłaszanego urządzania – jeżeli odpowiada on wymaganiom operatu wodnoprawnego, może on być dołączony zamiast operatu.
  • Dowód uiszczenia opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego (ok. 221,34 zł)

W przypadku braku zastrzeżeń do złożonych dokumentów – pozwolenie wodnoprawne powinno być wydane w ciągu 1 miesiąca (max do dwóch miesięcy).

Termin ważności:
Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wydawane jest na okres nie dłuższy niż 10 lat.
Natomiast pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego wydawane jest bez ustalenia czasu jego obowiązywania, jednak wygasa, jeżeli w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne, nie przystąpiono do wykonywania urządzeń, na które zostało wydane.